Hukuk Nedir

Hukuk kişilerin birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen, uyulması devlet yaptırımına bağlı olan kuralların tümü. Hukuk terimi, ayrıca, hukuk kurallarım inceleyen, onların arasındaki bağlantıları ortaya koyan bilim dalının adı olarak da kullanılır, insanların aile, kabile gibi topluluklar halinde yaşamaya başladığı ilk çağlarda topluluk yaşamını gelenek ve görenekler yönlendirirdi.

Zamanla, ekonomik güçü elinde toplayan sınıfların anlaşmasıyla bu gelenekler, yerini egemen olan güçün koyduğu kurallara bıraktı. Böylece hukuk da sınıflı toplumların bir ürünü olarak ortaya çıktı. Devletin oluşmasıyla bu kurallar, bir devlet yaptırı-mıyla birlikte uygulanmaya başladı. Toplumların değişen ve gelişen gereksinimleri hukuk kurallarını, toplum yaşamını, yeniden düzenlemek için zor-layıp, biçimlendirmektedir. Ülkelerin ekonomik, toplumsal düzeylerine bağlı olarak hukuk da çağdaş siyasal ve toplumsal gelişmelere koşut olarak değişmektedir.

Hukukun yaratıcı kaynakları hukuk kurallarına varlık kazandıran iradenin sahipleridir. Hukuğun kaynaklarını belirtmeye çalışan görüşler üç ana başlıkta toplanabilir: ilki, hukuku tanrının, egemen kişi ve kişilerin ya da toplumu oluşturan bireylerin bilinçli iradesinin ürünü sayan görüştür, ikinci görüş, hukuğu iradedışı bir oluşum olarak kabul eder. Bu görüşteki doğal hukuk teorisi hukuğu, insan olma niteliğinden doğan davranış kurallarının benimsenmesi, tarihsel hukuk teorisi ise halkın kişiliğinin ürünü ve ona bağlı biçimde tarihsel değişme ve gelişme içinde olan kurallar bütün olarak değerlendirir.

Günümüzde egemen olan üçüncü görüş ise, toplumbilime dayanan pozitivist görüştür. Buna göre hukuk kurallarının oluşumunu hazırlayan etken toplumsal koşullar ve olaylardır. Hukukun yürürlük kaynakları başta Anayasa olmak üzere yasalardır. Yasalar dışında gelenek ve görenek, yönetsel kararlar, yargı kararları, sözleşmeler, uluslararası antlaşmalar da hukukun yürürlük kaynaklarıdır.

Hukuk, düzenlediği ilişkilerin niteliğine göre, özel hukuk ve kamu hukuku olarak ikiye ayrılır, özel hukuku, kişiler arasındaki ilişkileri düzenleyen hukuk dalıdır. Belli başlı alt bölümleri Medeni Hukuk, Borçlar Hukuku, Ticaret Hukuku, icra ve iflas Hukuku, Devletler özel Hukuku’dur. Devlet ile kişi arasındaki ilişkilc’ devlet örgütünü, devletin yetki ve görevini çalışmasını düzenleyen hukuk ise, kamu hukukudur.

Başlıca alt bölümleri: Anayasa Hukuk, İdare Hukuku, Ceza Hukuku, Yargılama Hukukları, Devletler Genel Hukuku’dur. Günümüzde devletin görev ve yetkilerinin artması ve değişmesi nedeniyle kimi hukuk dalları hem kamu, hem de özel hukukun niteliklerini taşımaya başladı. Karma nitelikteki hukuk dallarına Iş Hukuku, Düşünsel (Fikri) Hukuk örnek verilebilir.

Br.başka ayrıma göre hukuk, Ulusal Hukuk ve Uluslararası Hukuk olarak sınıflandırılmaktadır. Uluslararası Hukuk devletlerin birer tüzelkişi olarak birbirleriyle ilişkilerim düzenleyen hukuk kurallarından oluşur. Hukukun çağlar içindeki gelişimini, kaynağını, niteliğini, emrediciliğini, adalet düşüncesinin evrimini ve değerini Hukuk Felsefesi inceler. Hukuk Felsefesinin, pozitif hukuk kurallarının geniş anlamda yorumlanıp amacına ulaşmasında önemli bir rolü vardır. Tüm insanlık için geçerli olacak evrensel kurallara ulaşma amacının gerçekleşmesinde de Karşılaştırmalı Hukuk’un önemi büyüktür.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.