Haşhaş Nedir

Haşhaş gelincikgillerden bir ya da çok yıllık otsu bitki (Pa-paver). Meyvesinden morfin, eroin vb. uyuşturucuların hammaddesi olan afyonun elde edildiği haşhaş 0,30 – 1 m boyunda bir bitkidir. Yaprakları mavimsi yeşil, çiçekleri beyaz ya da mor renktir.

Çiçeğin kısa sürede dökülen çanak yaprakları 2 tanedir. Çiçeğin yerinde oluşan kabalak ya da kelle adı verilen meyve kapsül biçiminde toparlaktır. Henüz olgunlaşmadan bu meyvenin çeperi çizilir. Çiziklerden, ancak havayla temas ettiği zaman sertleşip koyu bir renk alan beyaz bir süt sızar. Afyon sakızı adı verilen bu süt uyuşturucuların hammaddesi olduğu gibi eczacılıkta ağrıkesici ve antispazmodik ilaçların yapımında kullanılır.

Tohumundan çıkartan beyaz ya da altın sarısı renkli yağı kokusuzdur. Yemeklik yağ olarak ve sanayide vernik, boya, sabun vb. üretiminde kullanılır. Haşhaş’ın küçük ve çok sayıdaki tohumları çörek, pide vb. yiyecek maddelerinin yapımında kullanılır. Cumhuriyet’ten önce Türkiye af-yon sakızı üretiminde yılda ortalama 400 tonla Çin, Hindistan ve iran’dan sonra dördüncü sırayı alıyordu. II. Dünya Savaşı’ndan sonra dünyada uyuşturucu madde kull anımı tehlikeli ve büyük boyutlara ulaşınca Türkiye, ABD ve Batı Avrupa ülkelerince yöneltilen ağır suçlamalara hedef oldu.

Bu ülkelerin Türkiye’ye yapacakları ekonomik ve askersel yardımlar arifesinde yoğunlaşan baskılar sonucu 1967 yılında kısıtlanan haşhaş üretimi 1971’de tamamen yasaklandı. Afyon, Kütahya, İsparta, Burdur, Denizli, Konya, Uşak yörelerinde haşhaş üreticilerine tazminat ödenmeye başlandı. Bununla birlikte üretimin denetlenmesi koşuluyla 1973 yılında haşhaş ekimi yeniden serbest bırakıldı. Uyuşturucu madde kaçakçılığını önlemek amacıyla devlet haşhaş kobalaklarını olduğu gibi satın alma yoluna gitti. 1980 Türkiye haşhaş kobalağı üretimi 13.785 tondur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.