Hacı Bektaş Veli Nedir

Hacı Bektaş Veli Tasavvufçu. Yaşamına ilişkin güvenilir bilgi bulunmayan Hacı Beklaş Veli’nin Horasan’da doğduğu, orada Yeseviye Tarikatının görüşlerini benimsediği, 1240’lardan önce Anadolu’ya gelerek Baba lshak’m yanında Amasya’da bir süre kaldığı, Baba lshak’ın ayaklandıktan sonra öldürülmesi üzerine Kırşehir’in Sulucakarahöyük bucağına yerleştiği, 1277’den önce büyük bir olasılıkla 1271’de öldüğü söylenir.

Hacı Bektaş Veli’nin geliştirdiği Aleviliğe dayalı Bektaşilik düşüncesi Osmanlılar döneminde yediyüzyıl boyunca etkili oldu. Hacı Bektaş Veli, yeniçeri ocağının XIV. yy’dan XIX. yy’a dek simgesi olarak kaldı. Kurduğu Bektaşilik tarika-ti içinde Babailik, Kalenderilik, Hayderilik, Abdallık ve Hurufilik eridi.

Hacı Bektaş Veli bütün insanların kardeş olduğunu, dünyadan ortaklaşa ve barış içinde yararlanılması gerektiğini, vah-det-i vücut’un gerçekliğini, insanın Tanrısal niteliklerle donatıldığını savundu; sevgi’yi düşünce sisteminin odağına yerleştirdi. Sevgi, insanı olgunlaştım, Tanrı’ya ulaştırır ve veh-det-i vücut’un anlamını kavratır.

Dünya ateş, rüzgâr, toprak ve su’yun sevgiyle birleştirilmesi yoluyla Tanrı tarafından yaratıldı. Bu nedenle sevgi birleştirici uyum sağlayıcıdır. Hacı Bektaş, din ayrımcılığına karşı çıkar. Din, insanları birbirlerinden ayırmak için değil, onlar arasında barış ve kardeşlik sağlamak için vardır.

Bektaşilik gizli ve kapalı bir kurumdur, yalnızca tarikat üyelerinin bildiği sırları vardır. "Eline, beline, diline sahih ol", "herşeye malık olan, hiçbir şeye malik olmaz", "Tanrı’ya ibadetle değil, muhabbetle varılır" gibi ilkeler formüle eden Bektaşilik, edebiyatın gelişmesinde de etkili oldu; nefes’ar bu anlayışa dayalı olarak yazıldı. Ayrıca Hatayi, Kay-gusuz Abdal, Kul Himmet, Pir Sultan Abdal gibi halk ozanları Hacı Bektaş Veli’den esinlendi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.