Çerkezler Nedir

Çerkezler Kuzey Kafkasya’da yaşayan bir halk. Anayurtları Karadeniz kıyılarından Gürcistan’a dek uzanır. Ulusal oluşumlarında iskit, Sarmat ve Alan soylarının etkisi vardır. Kendilerine Adige diyen Çerkezler, Eskiçağ Yunan ve Latin yazarları tarafından Sindı’i, Zigoe ve Kerketaiei adlarıyla anılmışlardır. VI. yy.’da Bizans etkisiyle çoktanrılı dinlerini bırakarak Hıristiyan oldular. Bu sırada Hazarlar’a bağlıydılar. Moğol baskısından sonra Altınordu Devletinin egemenliğine girdiler (XIII. yy); Arap ve Türklerin etkisiyle Müslüman olmaya başladılar. Genellikle hayvancılıkla geçinen Çerkezler feodal ve geleneksel bir yapıya sahiptiler. Çok eski ve zengin bir folklorları vardır. Ruslarla ilişkileri III. Ivan döneminde (1462-1505) başlar.

Osmanlılar Kefe’yi alarak (1475) Kırım’a egemen olunca, Osmanlıların nüfuz ve desteğiyle Rus Çarlığı’yla birçok kez savaştılar. 1735-1739’da Rus Çar-lığı’nın Osmanlılara yenilmesi üzerine imzalanan Belgrad Antlaşmasıyla Kabartay Çerkezleri bağımsızlık kazandı. 1774’te Kaynarca Antlaşmasıyla Osmanlılar Çerkezistan’da Rus Çarlığı egemenliğini kabul ettiler. Çerkezler, Ruslarla 1840-1864 yıllarındaki uzun savaşımlarında pek çok ölü verdiler. Anadolu’ya göçen 1,5 milyon Çerkez’in çoğu yollarda öldü. Rusya’da kalanlar yine ayaklandılar (1876). Ancak bir sonuç alamadılar ve büyük bölümü Sibirya’ya sürüldü. 1917 Ekim Devrimi’nden sonra kültürel alanda kalkınmaya başladılar. SSCB’deki Dağıstan Cumhuriyetinin kuruluşunda etkin oldular. Bugün Çerkezlerin çoğunluğu, Sovyetler Birliği’nin çeşitli yörelerine; ayrıca Türkiye, Irak, Ürdün, Mısır ve Yunanistan’a dağılmıştır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.