Ebu Hanifenin Hayatı (Kimdir)

EBU HANlFE (699 – 769), islam dininin dört büyük mezhebinden biri olan Hanefiliğin kurucusu. Asıl adı Numan bin Sabit’tit. İmamıazam diye de bilinir. Küfe doğumludur ve Arap olmadığı Türk ya da iranlı olduğu söylenir. Kur’an öğretimi ve Arap edebiyatı üstüne dersler gören Ebu Hanife, önceleri kelam ve münazara, sonraları fıkıhla uğraştı.

Fıkıh alanında önde gelen bir kişi olan, hocası Iraklı Ham-mad’ın ölümü üzerine, onun derslerini sürdürdü, özellikle fıkıh konusunda uyguladığı yeni yöntemler nedeniyle saldırılara uğramakla birlikte, kendini ve yöntemlerini korumayı ve benimsetmeyi bildi. Emevi yönetimi, Ebu Hanife’ye hazinedarlık ve kadılık görevi önerdi. Düşüncelerini özgürce açıklamaktan yana olan Ebu Hanife, bu görevi kabul etmeyince işkence gördü ve hapse atıldı.

Oradan kaçıp Mekke’ye gitti ve ancak Abbasiler yönetime geçtikten sonra Kûfe’ye döndü. Bir süre sonra Abbasiler ile de anlaşamayan Ebu Hanife, Aleviler hakkında olumlu açıklamalarda bulunuyordu. Onu sınamak amacıyla Bağdat Kadılığı’nı önerdiler, reddetti.

Zindana atıldı ve burada öldü. Müslümanlığı fıkıh yönünden incelemiş olan Ebu Hanife, Kur’an’a dayanarak yeni yorum ve düşünceler geliştirmiştir. Bu konuda yazdığı eserler arasında başlıcaları şunlardır: Fıkhü’l Ek-ber (Büyük Hukuk); Kitabü’l Alim ve’l Mute’ allım (Bilginin ve öğrenenin Kitabı).