Ayna Nedir

AYNA, Görüntü yansıtan yüzey. Günümüzde bir cam parçasının arka yüzüne bir metal tabaka yapıştırılarak (genellikle gümüş ya da civa alaşımları kullanılır) yapılır. Özel ayna yapımında (bilimsel amaçla kullanılan aynalar gibi) metal plakalar düzgün bir yüzey oluşturacak biçimde bu kez camın ön yüzüne yerleştirilirler. Bir ışık kaynağından çıkan ışın demeti izlediği yol üzerinde ışık geçirmeyen bir yüzeye rastladığında, bir bilardo topunun bilardo masasının kenarına çarpıp yön -değiştirmesi gibi yansır.

Kaynaktan gelen ışığa “gelen ışın”, ışın demetinin çarptığı yüzeye “yansıma yüzeyi”, yansıma yüzeyine çarptıktan sonra yön değiştiren ışığa da “yansıyan ışın” adı verilir. Düzgün bir yüzeyde, yansıyan ışının yüzeye çarpmasıyla oluşan açı, gelen ışının aynı yüzeyde oluşturduğu açıya eşittir. Bu temel kural, ışın demetlerinin yansımaları incelenerek ve yansıma yüzeylerinde oluşturdukları sapma açıları titizlikle ölçülerek bulunmuştur.

Paralel bir ışık demeti pürtüklü (sıvanmış bir duvar yüzeyi gibi) bir yüzeye çarptığında ışınların birbirlerine paralel olarak nesneye ulaştıkları ancak, farklı eğimdeki noktalara çarptıkları için düzensiz bir biçimde yansıdıkları görülür. Bu olaya “yayınma” adı verilir.

Göze ulaşan görüntüler ya doğrudan ışık kaynağının kendisinden ya da yüzeyden yansıyan ışınlardan oluşurlar. Yansıyan ışınlar düzgün olmayan bir yüzeye çarpıp geliyorsa, görüntü de düzensizdir. Tersine, ayna ya da benzeri parlak bir yüzeyden geliyorsa ışınlar “geliş düzenlerini” korurlar. Böylelikle de görüntü belirgin ve net olur. Ayna yüzeyi düz değil de eğik olursa ne olur? Eğik yüzey, birbirini izleyen, ancak eğimleri farklı birçok küçük düz alandan oluşmuştur.

İki paralel ve birbirine yakın ışının biri, öbürüne göre az da olsa farklı bir açıyla yansır. Sonuç olarak paralel ışık demeti eğik bir yüzeye rastladıktan sonra düzenli, ancak saparak yansır. Işık demeti paralelliğini yitirir. Bu nedenle, eğik aynalar görüntülerin biçimlerini bozarlar. Yüzeyleri düz ve parlak olduğundan ışınlar karmakarışık olmaz ancak, eğik oldukları için ışınları yansıtırken yaklaştırır ya da uzaklaştırırlar. Bu yaklaşma ve uzaklaşmayla oluşan görüntü de aynı oranda büyüyecek ya da küçülecektir.

Aynalar günlük yaşamımızda kullanışlı olmaktan başka kimi teknik aygıtlarda da kullanılırlar, özellikle optik aygıtlarda ve en çok da teleskoplarda kullanılırlar. Aynaların kullanım alanlarından biri de Güneş enerjisinden yararlanmak amacıyla yapılan ışın toplayıcılardır. Fransız Pirenelerindeki Odellio-Font Romeu’da dokuzbin düz aynadan yapılmış güçlü bir içbükey aynayla donatılmış bir Güneş enerjisi santralı kurulmuştur.

Bu içbükey ayna altı katlı bir binanın ön cephesi büyüklü-ğündedir. Işınları topladığı noktadaki sıcaklık 3900 “C’dir. Günümüze kadar gelen aynaların en eskileri Mısırlılardan kalmadır. IV. ve V. krallık devirlerinden kalan bu aynalar altın, bronz, ya da gümüşten yapılmıştır. Mısırlılar tarafından güneş sembolü olarak kabul edilen aynalar dinsel törenlerde de kullanılmıştır. Miken uygarlığında da aynanın aym amaçlarla kullanıldığı sanılmaktadır. Yunan aynaları genellikle bronz ya da altından yapılmıştır. Etrüskler I.ö. I. yüzyılın ortalarında ayna kullanmaya başlamışlardır. I.S. I. yüzyıldan III. yüzyıla kadar camdan yapılmış aynalar kullanılmıştır. sonraları bütün ortaçağ boyunca yeniden madensel aynalar yapılmıştır.

Ancak, havanın etkilerine karşı daha dayanıklı olması ve net görüntü vermesi nedeniyle yüzyılın sonunda yeniden cam ayna yapımına geçilmiştir. Rönesans-la birlikte yaygın bir süsleme öğesi olarak kullanılan ayna.XIX. yüzyıldan sonra bu özelliğini kaybetmeye başlamıştır. Buna karşılık endüstrideki uygulama alanı gittikçe artmıştır.

One thought on “Ayna Nedir

  1. Merhaba ben geçen yıl dünya güzeli dördüncüsü seçildim adımı duymamışsınızdır neyse 14 yasında olarak sarışın ve rusyada eğitim almış biri olarak hep bu siteyi konuşuyorlar sanırım bu site eski facebook :)) goodbye :))

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.